آشنایی با هنر ترمه‌بافی (Brocade/Cashmere)

«ترمه‌بافی» یکی از دست‌بافت‌های بسیار ظریف ایران است که با دستگاه چهاروردی نساجی سنتی بافته می‌شود. بافت ترمه به کمک شخصی به نام گوشواره‌کش که در بالای دستگاه نساجی مستقر می‌شود و نخ‌های مخصوص را انتخاب می‌کند، صورت می‌پذیرد.

بافنده پس از انتخاب نخ‌ها توسط گوشواره‌کش، نخ پود را رد کرده و عمل بافت را انجام می‌دهد. بافت ترمه از اوایل دوره صفویه در ایران رواج یافت و هم‌اینک یزد و کرمان از مراکز مهم تولید ترمه می‌باشد.

terme

الیاف مورد استفاده در ترمه، ابریشم و پشم مرغوب با الیاف بلند می‌باشد. تهیه پشم مناسب، شست‌و‌شو، رنگرزی و تابیدن آن اهمیت زیادی دارد. رنگرزی با استفاده از گیاهان و مواد معدنی طبیعی صورت می‌گیرد.

رنگ‌های مورد مصرف در ترمه عبارت‌اند از: عنابی، قرمز، سبز، نارنجی، مشکی، زری.

طرح‌هایی که در ترمه استفاده می‌شود عبارت‌اند از: بته‌جقه، بته خرقه، شاخ گوزنی، امیری، راه‌راه(محرمات)، بته سروی، بته بادامی می‌باشد.

modals-jpg

ترمه، دست‌بافته‌ای نفیس به شمار می‌آید که موارد مصرف گوناگونی دارد، از تزیین لباس (دوختن قسمت‌هایی از ترمه به لباس) تا رومیزی، رو مبلی از ترمه برای تزیین محصولاتی مانند کیف، عینک، کیف پول نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد.

دوختن طرح‌های زینتی بر روی پارچه ترمه با استفاده از سرمه، منجوق و مردارید را ترمه‌دوزی می‌گویند.

ترمه‌دوزی بنا به گفته شاردن در دوره صفویه از رواج کافی برخوردار بوده است. از این دوخت برای تزیین: البسه، پرده، بقچه، سوزنی، تابلوهای تزیینی، پیش‌بخاری و غیره استفاده می‌نمودند. با عنایت به آثار باقی‌مانده از دوران افشار، زند و قاجار چنین بر می‌آید که این نوع دوخت در آن دوران نیز از رواج کامل برخوردار بوده است.

مواد و ابزار مورد نیار

۱- پارچه ترمه ۲- سرمه اصفهان (الماسی یا طلایی) ۳- نخ پنبه‌ای ۴- پیله ۵- پشم شیشه یا پنبه

از انواع دوخت‌هایی که در آن به‌کار می‌رود می‌توان از ساقه‌دوزی، دوخت مورب و دوخت ساتن موازی نام برد.

دوخت ترمه به این صورت می‌باشد که نخست طرح را روی کاغذ کشیده و به‌وسیله سوزن، سوراخ سوراخ می‌کنیم، پس از نقش‌پردازی در صورتی‌که بخواهیم، دوخت حالت برجسته پیدا نماید از پشم شیشه یا پنبه استفاده نموده و روی طرح را برجسته می‌نماییم، سپس روی برجستگی‌ها را با اسفاده از سرمه اصفهانی یا الماسی می‌دوزیم، گاهی ممکن است ترمه‌دوزی را با منجوق‌دوزی نیز تلفیق نمود.

%d9%85%d8%af%d9%84-%d8%b1%d9%88%d9%85%db%8c%d8%b2%db%8c-%d9%82%d9%84%d8%a7%d8%a8-%d8%a8%d8%a7%d9%81%db%8c-%d9%be%d8%a7%d8%b1%da%86%d9%87-%d8%a7%db%8c-%d8%aa%d8%b1%d9%85%d9%87-%d8%b3%d8%a7%d8%aa%d9%86

از نقوشی که در ترمه‌دوزی مورد استفاده قرار می‌گیرد، می‌توان از انواع بته‌جقه‌ها، گل و بوته‌ها، گل و مرغ، گل‌های حاشیه‌ای، گل‌های گلدانی،شجری، مجالس شکارگاهی و غیره نام برد.

12993106591

این نوع دوخت اغلب در کرمان، اصفهان، کاشان، یزد، تهران، استان هرمزگان و چهارمحال بختیاری رایج می‌باشد.

دسته بندی‌ها:

مطالب مرتبط

دیدگاه خود را بنویسید

ایمیل شما منتشر نخواهد شد.